Ανδρέας Κατσιγιάννης: Δύο συνεντεύξεις για τον «Πολιορκημένο χρόνο»

Ο συνθέτης αφηγείται την ιστορία της δημιουργίας του εμβληματικού έργου.
Ο καταξιωμένος συνθέτης Ανδρέας Κατσιγιάννης τόλμησε μετά από προτροπή του φίλου του, αγαπημένου ηθοποιού, Μιχάλη Μητρούση, να αναμετρηθεί με το έργο του Τίτου Πατρίκιου και να συνθέσει ένα αξιοζήλευτο έργο, που σέβεται τη μουσική των λέξεων και αναδεικνύει τις λεπτές συναισθηματικές ισορροπίες τους.

Είναι ο πρώτος συνθέτης που δημιούργησε ένα ολοκληρωμένο μουσικό έργο βασισμένο στην ποίηση του Τίτου Πατρίκιου.

Έτσι «γεννήθηκε» ο «Πολιορκημένος χρόνος», ένα σπουδαίο μουσικό έργο αντάξιο της μακράς και γόνιμης ποιητικής διαδρομής του Τίτου Πατρίκιου που κυκλοφορεί από το Ogdoo Music Group.

Ο Ανδρέας Κατσιγιάννης μίλησε για την ιστορία της δημιουργίας του «Πολιορκημένου χρόνου» στην Ναταλί Χατζηαντωνίου για την κυριακάτικη έκδοση του «Έθνους» και στη Γιώτα Βαζούρα για την εφημερίδα «Δημοκρατία» της Δευτέρας.
COVER 3D
Κάθε λέξη σε ένα ποίημα κρύβει μελωδίες

Με αυτό τον τίτλο, λόγια του συνθέτη, παρουσιάζει τη συνέντευξή της με τον Ανδρέα Κατσιγιάννη η Ναταλί Χατζηαντωνίου. Σας παραθέτουμε αποσπάσματα της ενδιαφέρουσας συνομιλίας τους.

Πως έγινε αυτή η δουλειά; Ο Τίτος Πατρίκιος είναι τεράστιος ποιητής αλλά δεν έχει «παράδοση» σε μελοποιήσεις ποιημάτων του…
Ουσιαστικά προέκυψε από φιλία. Ο Τίτος Πατρίκιος κάνει πολλή παρέα με τον Μιχάλη Μητρούση. Την πρώτη χρονιά που ήμασταν λοιπόν μαζί με τον Μητρούση στην παράσταση «Σμύρνη μου αγαπημένη», παίρναμε κάποια βράδια τον Τίτο και βγαίναμε για να φάμε. έτσι γνωριστήκαμε.

Κι έτσι εγώ του έδωσα τότε κάποια cd μου κι εκείνος μου χάρισε τον «Λυσιμελή πόθο», μια συλλογή από ερωτικά ποιήματα γραμμένα από τη δεκαετία του ‘40 ως το 2010.

Το πρώτο βράδυ που διάβασα κάποια από αυτά τα ποιήματα σχεδόν δεν κοιμήθηκα, ήταν απίστευτη η ενέργεια που μου μετέδωσαν. Κι έτσι δειλά, δειλά κρατώντας βιβλίο δίπλα στο πιάνο, άρχισα να γράφω μουσική για ορισμένα από αυτά.

Ετοίμασα 25 ποιήματα (παίρνοντας αποσπάσματα από κάποια από τα ποιήματά του που ήταν πολύ μεγάλα) και μετά πήγα στον Τίτο και του είπα: «Θέλω να σου φέρω κάτι ν΄ ακούσεις, χωρίς να του πω τι. Εκείνος τα άκουσε και μου είπε «Κάνε ότι θες», χωρίς να μου πει αν πραγματικά του αρέσουν ή δεν του αρέσουν. Ουσιαστικά τότε το μόνο θετικό που απόσπασα από εκείνον ήταν η άδειά του.

Άρχισα λοιπόν διστακτικά να τα επεξεργάζομαι σιγά, σιγά και όταν τα έφτασα σε μια τελική και άρχισα να επιλέγω τους τραγουδιστές, τον φώναξα μια μέρα στο στούντιο και τα άκουσε ολοκληρωμένα…
PATRIKIOS KATSIGIANNHS ALL
Δεν είναι και το πιο βατό πράγμα να μελοποιεί κάποιος Πατρίκιο!
Για μένα ήταν πρόκληση το ότι δεν είναι ομοιοκατάληκτα ποιήματα. Αυτό μου έδωσε τη δυνατότητα να απελευθερωθώ από τις φόρμες μου και να βρω κι εγώ έναν δικό μου, καινούργιο κόσμο.

Στο cd, εκτός από τα τραγούδια υπάρχουν και σημεία όπου εσείς αποδίδετε μουσικά την ατμόσφαιρα ορισμένων ποιημάτων, τα οποία ακούγεται να διαβάζει ο Πατρίκιος.
Μα στην ουσία αυτή η έκδοση είναι ένα δίπτυχο. Το ένα μέρος αφορά στα μελοποιημένα ποιήματα με τους τραγουδιστές να αναλαμβάνουν το ρόλο του αφηγητή και το άλλο μέρος είναι αυτός ο προσωπικός μας διάλογος με τον Τίτο Πατρίκιο ο οποίος είναι μάλιστα και τελείως αυθόρμητος και αυτοσχεδιαστικός. Δηλαδή πήγαμε στο στούντιο κι εκεί γράψαμε και ηχογραφήσαμε.

Αυτό πως έγινε;
Επειδή εκείνος είναι και παιδί ηθοποιών, σκέφτηκε στην αρχή να βάλουμε κάποιους ηθοποιούς να διαβάζουν. Στην αρχή μου άρεσε η ιδέα. Αλλά όσο τον άκουγα να μου διαβάζει εκείνος ορισμένα ποιήματά του την περίοδο που γινόταν η διαδικασία, τόσο περισσότερο μου άρεσε ο δικός του τρόπος.

«Πρέπει να τα ηχογραφήσουμε με εσένα, γιατί εσύ είσαι ο καλύτερος κοινωνός των ποιημάτων σου» του είπα και έτσι και έγινε. Και το αποτέλεσμα είναι, νομίζω, ένα ιδιαίτερο στιγμιότυπο και ένα πολύ σύγχρονο στοιχείο, γιατί λειτουργούν την ίδια στιγμή δύο κόσμοι αυτόνομοι και μαζί.

Τη διαδικασία της μελοποίησης πως την κάνετε; Μεταφράζετε μουσικά την ατμόσφαιρα που εισπράττετε συλλαμβάνοντας τη «μελωδία» που εκπέμπει το ίδιο το ποίημα ή πως αλλιώς;
Υπάρχει ένας κώδικας στα ποιήματα και ειδικά σε όσα είναι γραμμένα στα ελληνικά, που είναι μια πολύ μουσική γλώσσα με λέξεις καθεμιά εκ των οποίων είναι αμφίσημη ή πολύσημη. Αυτή λοιπόν η ιδιαιτερότητα της γλώσσας μας αναδεικνύεται στην ποίηση. Κάθε λέξη σε ένα ποίημα κρύβει νότες, μελωδίες και ατμόσφαιρες. Και ο μουσικός καλείται να ανακαλύψει ή να ανακαλέσει αυτές τις νότες σε κάποιες δικές του φόρμες.

Εφόσον και αυτά τα ποιήματα είχαν τη «μουσική», εγώ απλώς κλήθηκα να τη φέρω στο δικό μου κόσμο. Άλλωστε ποίηση και μουσική πάντα συνομιλούν κι ενώ είναι τέχνες εγωκεντρικές ως προς τη δημιουργία, ως προς την οφειλή τους προς τον κόσμο έχουν αυτή την κοινωνικότητα που απαιτεί το μοίρασμά τους.

Δεν μου είπατε όμως τι έλεγε ο ίδιος ο Τίτος Πατρίκιος στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας…
Ήταν τόσο λακωνικός που πολλές φορές με μπέρδευε συναισθηματικά. «Μήπως δεν του αρέσει;» σκεφτόμουν. «Μήπως θέλει κάτι να μου πει και δεν το λέει;».

Σήμερα όμως που μιλάμε λίγες εβδομάδες μετά την κυκλοφορία της έκδοση, έχει πολλή χαρά. Μου είπε μάλιστα κάτι πολύ συγκινητικό: «Μου έδωσες κουράγιο να συνεχίσω να γράφω με την ορμή ενός νέου ανθρώπου, σαν να ξεκινώ από την αρχή…».
DSC 0128
Η δικαίωση του Τίτου Πατρίκιου

Αυτός είναι ο τίτλος που επιλέγει η δημοσιογράφος Γιώτα Βαζούρα  για την παρουσίαση του έργου «Πολιορκημένος χρόνος» μέσα από τα μάτια του συνθέτη, στην εφημερίδα «Δημοκρατία».

«Είναι ένας από τους αγαπημένους μου ποιητές. Τον είχα συναντήσει μέσα από τα έργα του και είχα την τύχη να τον συναντήσω και προσωπικά και να συνδεθώ μαζί του με μια βαθιά φιλία» και συνεχίζει «όταν μου χάρισε το βιβλίο των ποιημάτων του «Λυσιμελής πόθος» μου γεννήθηκε η ιδέα να μελοποιήσω κάποια από αυτά. Κάποια στιγμή λοιπόν, όταν τα μελοποίησα, του τα πήγα δίχως να το γνωρίζει. Συγκινήθηκε πολύ και μου είπε πως αισθάνεται δικαιωμένος διότι μέχρι σήμερα κανείς άλλος δεν είχε ασχοληθεί συνθετικά με το έργο του».

Ο «Πολιορκημένος χρόνος» απαρτίζεται από επτά μελοποιημένα ποιήματα και τις αφηγήσεις από τον ίδιο των ποιητή οκτώ ποιημάτων. Συνοδεύεται δε από ένα καλαίσθητο βιβλίο 52 σελίδων που περιλαμβάνει ποιήματα, ανέκδοτα πεζά, την πλήρη εργοβιογραφία του ποιητή αλλά και σπάνιες εικόνες από το προσωπικό φωτογραφικό του αρχείο.

Οι εξαιρετικοί ερμηνευτές που αποδίδουν τα τραγούδια του έργου «Πολιορκημένος χρόνος» είναι με τη σειρά που ερμηνεύουν οι:

Γιάννης Κότσιρας, Γιώργος Περρής, Γιώργος Νταλάρας, Μίλτος Πασχαλίδης, Φοίβος Δεληβοριάς, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Απόστολος Μόσιος.

Η πρώτη παρουσίαση του μουσικού έργου του Ανδρέα Κατσιγιάννη σε ποίηση Τίτου Πατρίκιου έγινε στη γενέτειρά του συνθέτη τον Βόλο, με μεγάλη συμμετοχή και επιτυχία στο φιλόξενο χώρο του μουσικού σχολείου της πόλης. Στην Αθήνα η επίσημη παρουσίαση θα γίνει τον Οκτώβριο σε κεντρικό βιβλιοπωλείο της πρωτεύουσας.

Εκτός από τον «Πολιορκημένο χρόνο» όμως ο δημοφιλής συνθέτης έχει και άλλα μουσικά έργα στα σκαριά.

«Έχω γράψει τη μουσική για τη νέα παράσταση της Μιμής Ντενίση με τίτλο «Και από Σμύρνη… Σαλονίκη», που θα ανέβει του χρόνου σε αθηναϊκή θεατρική σκηνή, ενώ μόλις ολοκλήρωσα και ένα μεγάλο έργο μελοποίησης κειμένων παλαιότερων ποιητών, όπως ο Καβάφης, ο Πάλαμάς και πολλοί ακόμη, τα οποία αναφέρονται στην Ιωνία.

Τέλος το καλοκαίρι θα περιοδεύσω σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας με την Ορχήστρα της Εστουδιαντίνας».

To έργο «Πολιορκημένος Χρόνος» βρίσκεται στις προθήκες των δισκοπωλείων και επιλεγμένων βιβλιοπωλείων και κυκλοφορεί σε όλα τα ψηφιακά καταστήματα από το Ogdoo Music Group.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το τραγούδι αλλιώς, στο email σας!

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα στο χώρο της καλής μουσικής!

ates