Τα 45άρια του Λουκιανού

(ΑΚΟΥΣΤΕ) Τα τραγούδια του Κηλαηδόνη που κυκλοφόρησαν στα θρυλικά 45άρια.

Σαν σήμερα…


Δυο χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την 7η Φεβρουαρίου του 2017, ημέρα που αποχαιρετούσαμε τον Λουκιανό Κηλαηδόνη… Τον φίλο μας…

Με αυτή την αφορμή σκέφτηκα σήμερα να ξαναθυμηθούμε τα τραγούδια του Λουκιανού που πρωτοκυκλοφόρησαν στις 45 στροφές ή εκδόθηκαν σε 45άρια παράλληλα με την κυκλοφορία τους σε δίσκους 33 στροφών, όπως ήταν «Η πόλη μας», «Η κόκκινη κλωστή» και οι πρώτοι προσωπικοί δίσκοι τραγουδιστών όπως ο Μανώλης Μητσιάς, η Δήμητρα Γαλάνη και ο Σταμάτης Κόκοτας.

Τραγούδια στις 45 στροφές


1) α) Η πόλη μας (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Κωστούλα Μητροπούλου) Μανώλης Μητσιάς & Βούλα Γκίκα
β) Παιδικό παιχνίδι (Ο αρχηγός) (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Κωστούλα Μητροπούλου) Μανώλης Μητσιάς & Βούλα Γκίκα (HMV 7PG – 3965, 1970)

2) α) Η φωτογραφία (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Κωστούλα Μητροπούλου) Μανώλης Μητσιάς
β) Όσο αγαπιόμαστε τα δυο (Λουκιανός Κηλαηδόνης) Μανώλης Μητσιάς (HMV 7PG – 3969, 1970)

3) α) Μη χτυπάς σ’ ένα σπίτι κλειστό (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Μάνος Ελευθερίου) Μανώλης Μητσιάς
β) Το καλοκαίρι σαν θα ‘ρθει (Λουκιανός Κηλαηδόνης) Μανώλης Μητσιάς (HMV 7PG – 3975, 1970)

4) α) Αχ Μαρία (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Γιάννης Λογοθέτης) Μανώλης Μητσιάς & Αφροδίτη Μάνου
β) Κοίταξε να δεις (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Γιάννης Λογοθέτης) Μανώλης Μητσιάς (HMV 7PG – 3986, 1971)

5) α1) Συρτάκι στην Κέρκυρα (Γιώργος Κατσαρός) Ορχηστρικό
α2) Μίλησέ μου (Μάνος Χατζιδάκις – Νίκος Γκάτσος) Δημήτρης Τζαννής
β1) Όσο αγαπιόμαστε τα δυο (Λουκιανός Κηλαηδόνης) Σπύρος Πολυκανδριώτης & Θέμης Ζέρβας
β2) Σαράντα πήχες δίμιτο (Μαρίζα Κωχ) Μαρίζα Κωχ («The best of bouzouki songs No 9», Odeon EP – GEOG 2577, 1971)

6) α) Ο δραγουμάνος του βεζύρη (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Λευτέρης Παπαδόπουλος) Σταύρος Πασπαράκης
β) Πότε θα ‘ρθει ένας καιρός (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Λευτέρης Παπαδόπουλος) Σταύρος Πασπαράκης (HMV 7PG – 8085, 1972)

7) α) Ο δραγουμάνος του βεζύρη (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Λευτέρης Παπαδόπουλος) Μανώλης Μητσιάς
β) Πότε θα ‘ρθει ένας καιρός (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Λευτέρης Παπαδόπουλος) Μανώλης Μητσιάς (HMV 7PG – 8133, 1972)

8) α) Μια Κεφαλονίτισσα (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Μανώλης Μητσιάς
β) Το σπίτι μου (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Μανώλης Μητσιάς (HMV 7PG – 8142, 1972)

9) α) Μια Κεφαλονίτισσα (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Κώστας Σμοκοβίτης (ενορχήστρωση: Θόδωρος Δερβενιώτης)
β) Τι Λωζάνη, τι Κοζάνη (Γιώργος Κριμιζάκης – Γιάννης Κακουλίδης) Δημήτρης Κοντολάζος (MINOS 5424, 1973)

10) α) Μια Κεφαλονίτισσα (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Μανώλης Μητσιάς
β) Το σπίτι μου (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Μανώλης Μητσιάς (Columbia SCDG – 4097, 1973)

11) α) Στο μαγαζάκι του Μηνά (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Σταμάτης Κόκοτας
β) Πειραιωτάκια (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Σταμάτης Κόκοτας (Columbia SCDG – 4116, 1973)

12) α) Μια Κυριακή του Μάρτη (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Δήμητρα Γαλάνη
β) Ήρθατε σαν κύματα (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Μανώλης Μητσιάς (Columbia SCDG – 4122, 1973)

13) α) Σε βρήκα στη Μονεμβασιά (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Μάνος Ελευθερίου) Μανώλης Μητσιάς
β) Σαν πας στην Αλεξάνδρεια (Λουκιανός Κηλαηδόνης- Μάνος Ελευθερίου) Μανώλης Μητσιάς (Columbia SCDG – 4140, 1973)

14) α) Κουδούνια (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Γιάννης Ρίτσος) Δήμητρα Γαλάνη
β) Γαϊτανάκι (Λουκιανός Κηλαηδόνης - Ζωρζ Σαρρή) Λουκιανός Κηλαηδόνης & Ιωάννα Κιουρτσόγλου (Columbia SCDG – 4149, 1973)

15) α) Σαλονικιά, Σαλονικιά (Λουκιανός Κηλαηδόνης - Νίκος Γκάτσος) Μανώλης Μητσιάς
β) Ο Χαραλάμπης (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Μανώλης Μητσιάς (Columbia SCDG – 4169, 1973)

16) α) Κορίτσι κυριακάτικο (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Δήμητρα Γαλάνη
β) Σταύρωση (Λουκιανός Κηλαηδόνης – Νίκος Γκάτσος) Δήμητρα Γαλάνη (ΕΜΙ – 70445, 1975)

Λεπτομέρειες και… διαφορές


Συζητώντας τον Αύγουστο του 2008 με τον Λουκιανό, στο πλαίσιο μιας μεγάλης, βιογραφικής συνέντευξης, αναφερθήκαμε, όπως ήταν φυσικό, σε αρκετά από τα τραγούδια της πρώτης περιόδου της διαδρομής του στο τραγούδι, που κυκλοφόρησαν σε δίσκους 45 στροφών. Μάλιστα, όταν έκανα αναφορά στα «σκόρπια» 45άρια του, είπε χαρακτηριστικά:

«Ναι με τον Γκάτσο κυρίως… Αυτά ήτανε για να περνάει ο καιρός. Καθόμασταν με τον Γκάτσο στου “Φλόκa” κάθε μεσημέρι και λέγαμε “δεν κάνουμε κανένα 45άρι;”»

Νομίζω πως αξίζει να αναφερθούμε λίγο πιο αναλυτικά σε κάποια από τα τραγούδια αυτά.

«Ο αρχηγός» της «πόλης μας»

01.I poli mas small logo
Το 1970 ο Μανώλης Μητσιάς με την Βίκυ Μοσχολιού ηχογράφησαν τα τραγούδια του Λουκιανού Κηλαηδόνη από το χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου, που κυκλοφόρησαν στο μεγάλο δίσκο «Η πόλη μας». Τα έξι τραγούδια με τον Μητσιά εκδόθηκαν και σε δίσκους 45 στροφών και ιδιαίτερα τα «Όσο αγαπιόμαστε τα δυο» σε στίχους του Λουκιανού και το «Μη χτυπάς» του Μάνου Ελευθερίου γνώρισαν μεγάλη επιτυχία. (Στο οπισθόφυλλο του δίσκου «Η πόλη μας» στο «Μη χτυπάς» αναγράφεται σαν στιχουργός ο Λουκιανός, μετά από την άρνηση της Κωστούλας Μητροπούλου να μπει στο δίσκο το όνομα άλλου στιχουργού, εκτός από του Λουκιανού). Ανάμεσα στα τραγούδια ήταν και το «Παιδικό παιχνίδι» («Ο αρχηγός»), που στην επανέκδοση του δίσκου σε cd το ακούμε σε διαφορετική εκτέλεση με τον ίδιο τον Μητσιά στις β’ φωνές, αντί της Βούλας Γκίκα που ακούγεται στο 45άρι και στο μεγάλο δίσκο. (Δεν αποκλείεται βέβαια το τραγούδι να είχε κυκλοφορήσει σε αυτή την εκτέλεση και σε κάποια από τις προγενέστερες συλλογές).
02.Paidiko paihnidi small logo

«Βάλε καμιά πλάκα με τον Μπιθικώτση…»


Για το επόμενο τραγούδι αντιγράφω από παλαιότερο δικό μου άρθρο στο Ogdoo.gr:

Το 1971 ηχογραφήθηκαν άλλες δυο σημαντικές επιτυχίες, σε μουσική του Λουκιανού και σε στίχους Γιάννη Λογοθέτη με τον Μητσιά. Ήταν τα «Αχ, Μαρία», με το σεγόντο της Αφροδίτης Μάνου και το «Κοίταξε να δεις». Στη συναυλία του με τίτλο «Η σκοτεινή πλευρά» στο Λυκαβηττό στις 22 Αυγούστου 1996, στην οποία ακούστηκαν πολλά ντοκουμέντα και ανέκδοτες ηχογραφήσεις από το αρχείο του, ο Λουκιανός αφηγήθηκε μια ενδιαφέρουσα ιστορία σχετικά με το «Κοίταξε να δεις». Η αρχική ηχογράφηση ήταν ως εξής: Ανάμεσα στο κουπλέ της 3ης στροφής και στο ρεφραίν, μετά δηλαδή τη φράση «βάλε καμιά πλάκα με τον Μπιθικώτση», ακουγόταν το ρεφραίν του «Αχ, βρε παλιομισοφόρια» του Χατζιδάκι στην εκτέλεση με τον Μπιθικώτση.

Όταν όμως κυκλοφόρησε το τραγούδι, μετά από παρέμβαση του Τάκη Λαμπρόπουλου (προέδρου της Columbia), το σημείο με το Μπιθικώτση είχε κοπεί… Γι’ αυτό και η «άτσαλη» μετάβαση που γίνεται από το τρίτο κουπλέ στο ρεφραίν… Το κομμάτι συμπεριλήφθηκε στον πρώτο προσωπικό δίσκο του Μητσιά, που κυκλοφόρησε εκείνη τη χρονιά και στη συνέχεια σε πολλές συλλογές.

Το «Κοίταξε να δεις» κυκλοφόρησε παράλληλα και σε δίσκο 45 στροφών His master’s voice σε διαφορετική εκτέλεση, όσον αφορά την ηχογράφηση της ορχήστρας αλλά και των φωνητικών του Μητσιά, η οποία, αν δεν απατώμαι, δεν επανεκδόθηκε σε lp ή cd. Δεν έχω υπ’ όψη μου αν η εκτέλεση που μπήκε στο πρώτο lp του Μητσιά, εκδόθηκε και αυτή σε 45άρι…
06.Koitaxe na deis1 small logo

Στην άλλη όψη του μικρού δίσκου υπήρχε το «Αχ Μαρία» στη γνωστή εκτέλεση του μεγάλου δίσκου. Αξίζει να σημειωθεί πως το δισκάκι κυκλοφόρησε με εξώφυλλο φιλοτεχνημένο από τον Κώστα Κηλαηδόνη, αδελφό του Λουκιανού….
07.Koitaxe na deis2 small logo
08.Koitaxe na deis3 small logo

«O δραγουμάνος του βεζύρη»


Μια από τις δεκάδες περιπτώσεις τραγουδιών που ταλαιπωρήθηκαν από τις ανεκδιήγητες επιτροπές λογοκρισίας της χούντας, ήταν «Ο δραγουμάνος του βεζύρη» που ηχογραφήθηκε το 1972 και κυκλοφόρησε σε 45άρι, έχοντας στην άλλη πλευρά το ζεϊμπέκικο «Πότε θα ‘ρθει ένας καιρός» (και τα δυο σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου). Σύμφωνα με τους καταλόγους δισκογραφίας τα τραγούδια κυκλοφόρησαν αρχικά με ερμηνευτή τον Σταύρο Πασπαράκη, οι συγκεκριμένες εκτελέσεις όμως δεν έχουν βρεθεί ποτέ. Ακόμα κι ο ίδιος ο Λουκιανός, όταν τον ρώτησα σχετικά για αυτά τα τραγούδια, μου απάντησε πως ηχογραφήθηκαν, αλλά δεν θυμόταν αν κυκλοφόρησαν. Ο ίδιος πάντως δεν τα είχε, όσο φροντισμένο κι αν ήταν το αρχείο του. Τα τραγούδια ηχογραφήθηκαν λίγο μετά με τον Μανώλη Μητσιά και κυκλοφόρησαν σε δίσκο 45 στροφών.
13.O dragoumanow small logo
Στο βιβλίο του «Τα τραγούδια γράφουν την ιστορία τους» ο Λευτέρης Παπαδόπουλος γράφει για τον «Δραγουμάνο»:

«Περιπέτειες είχε κι ένα δισκάκι που βγάλαμε με τον Λουκιανό Κηλαηδόνη και μιλάει για τα όργανα της χούντας. Το δισκάκι κυκλοφόρησε κανονικά. Αλλά ο τότε διευθυντής της ΕΡΤ, ικανός κατά τα άλλα δημοσιογράφος, φαίνεται πως διέκρινε στο τραγούδι κάτι για τα τσανάκια της χούντας και ζήτησε την απόσυρσή του. Αυτό τουλάχιστον κατάλαβα, σε μια συνάντηση που είχαμε στο γραφείο του, με τη φωτογραφία του Γ. Παπαδόπουλου να μας κοιτάζει αυστηρά. “Βλέπω και Παπαδόπουλο στο γραφείο σου;” παρατήρησα κάποια στιγμή. Μου απάντησε, όχι υπηρεσιακά, αλλά με κάποιο χιούμορ: “Ναι, αλλά άπαξ μόνο…”» (1)
14.Πότε θαρθει ένας καιρός small logo

«Το σπίτι… μιας Κεφαλονίτισσας»


Το 1972 ο Λουκιανός Κηλαηδόνης ξανασυνεργάστηκε με τον Μανώλη Μητσιά, για τις ανάγκες ενός μεγάλου δίσκου και μαζί με τη Δήμητρα Γαλάνη ηχογράφησαν τα 13 τραγούδια της «Κόκκινης κλωστής» σε στίχους του Νίκου Γκάτσου. Πέντε από τα τραγούδια αυτά είχαν ήδη ηχογραφηθεί με τη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση, αλλά δεν κυκλοφόρησαν τότε, παρά μόνο το 1985 και το 1987 σε συλλογές τραγουδιών του Μπιθικώτση και του Κηλαηδόνη αντίστοιχα. Οφείλουμε να σημειώσουμε πως μπουζούκια, σε όλα αυτά τα τραγούδια αυτής της περιόδου, έπαιξε το αχτύπητο δίδυμο της Columbia Κώστας Παπαδόπουλος και Λάκης Καρνέζης.

H μεγάλη επιτυχία της «Κόκκινης κλωστής» ήταν ασφαλώς η «Κεφαλονίτισσα», που κυκλοφόρησε σε 45άρι με την ετικέτα της His master’s voice. Λίγο μετά την κυκλοφορία του, το τραγούδι, με ενορχήστρωση του Θόδωρου Δερβενιώτη, ηχογραφήθηκε από τον Κώστα Σμοκοβίτη για την Minos, αποτελώντας μια από τις δυο πρώτες ηχογραφήσεις του ερμηνευτή (η δεύτερη ήταν «Ο χάρος βγήκε παγανιά» των Δήμου Μούτση & Μάνου Ελευθερίου) και εκδόθηκε σε δίσκο 45 στροφών.
22.Kefalonitissa
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε και μια δεύτερη ηχογράφηση με τον Μητσιά (με το ίδιο playback της ορχήστρας), που κυκλοφόρησε σε 45άρι με την μπλε ετικέτα της Columbia, καθώς και στο δεύτερο προσωπικό δίσκο του Μητσιά (και αργότερα και στο cd), που είχε τον τίτλο «Μανώλης Μητσιάς Νο 2». (Σύμφωνα με τους κωδικούς των μικρών δίσκων, η «Κεφαλονίτισσα» στην πρώτη εκτέλεση της «Κόκκινης κλωστής, ενδέχεται να έχει κυκλοφορήσει» και σε δισκάκι με την ετικέτα της Columbia, όπως επίσης να υπάρχει και μια δεύτερη εκτέλεση του τραγουδιού «Το σπίτι μου» σε 45άρι με την ετικέτα της Columbia. Δυστυχώς όμως δεν έχω όλα τα πρωτότυπα 45άρια στη διάθεσή μου, έτσι ώστε να έχω προσωπική, ακουστική άποψη).
17.MIA KEFALONITISSA2

«Ο Χαραλάμπης» και «Η σταύρωση»


Το 1973 ο Λουκιανός μαζί με τον Νίκο Γκάτσο έγραψαν τον «Χαραλάμπη» (επηρεασμένοι ίσως και από το γνωστό δημοτικό τραγούδι «Έλα βρε Χαραλάμπη να σε παντρέψουμε). Το τραγούδι ηχογραφήθηκε σε δυο εκτελέσεις, μια με τον Μανώλη Μητσιά και μια με τον Σταμάτη Κόκοτα, με μικροδιαφορές στους στίχους. Εκείνη την εποχή κυκλοφόρησε σε 45άρι μόνο η εκτέλεση με τον Μητσιά. Αυτή με τον Κόκοτα βρήκε θέση το 1987 στη συλλογή τραγουδιών του Κηλαηδόνη «Πρώτες εκτελέσεις».

Ένα από τα ωραιότερα τραγούδια των 45 στροφών, που κι αυτό κυκλοφόρησε σε μικρό δίσκο το 1975 και 12 χρόνια μετά συμπεριλήφθηκε στη συλλογή «Πρώτες εκτελέσεις», ήταν η «Σταύρωση» («Κάποιον σταυρώνουν σήμερα»), με λόγια του Νίκου Γκάτσου και ερμηνεύτρια την Δήμητρα Γαλάνη. Ένα από τα ελάχιστα μινόρε του Λουκιανού, που γράφτηκε το 1974 για ένα ντοκιμαντέρ του BBC για την πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου.
20. Stavrosi

Με αυτό το δισκάκι, που στην άλλη πλευρά είχε το «Κορίτσι κυριακάτικο» των ίδιων δημιουργών με την ίδια τραγουδίστρια, έκλεισε ο κύκλος των 45 στροφών για τον Λουκιανό Κηλαηδόνη…
21. Koritsi kyriakatiko
Πηγή: 1) Λευτέρης Παπαδόπουλος «Τα τραγούδια γράφουν την ιστορία τους» (Ιανός ο μελωδός - 2006)

Το τραγούδι αλλιώς, στο email σας!

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα στο χώρο της καλής μουσικής!

ates