Ο άξιος λόγος του Άλκη Αλκαίου

(ΑΚΟΥΣΤΕ) Ένας δίσκος και δυο ραδιοφωνικά αφιερώματα για τον Άλκη Αλκαίο που έφυγε σαν σήμερα.

Την Δευτέρα 10 Δεκεμβρίου 2012 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 63 ετών ο ποιητής και στιχουργός Άλκης Αλκαίος, αφήνοντας πίσω του μεγάλο έργο και εξίσου μεγάλο και δυσαναπλήρωτο κενό…


Ο Άλκης Αλκαίος ή Βαγγέλης Λιάρος, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1949 κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα και από μικρή ηλικία πολιτογραφήθηκε κάτοικος Πάργας. Εμφανίσθηκε σαν συγγραφέας το 1967 εκδίδοντας ένα μικρό δοκίμιο πάνω στον ποιητή Κ. Γ. Καρυωτάκη, με τίτλο «Κώστας Καρυωτάκης - ο ποιητής που αγαπήθηκε και μισήθηκε». Στη δισκογραφία πρωτοεμφανίσθηκε το 1978, στο δίσκο του Θάνου Μικρούτσικου «Τα τραγούδια της λευτεριάς» γράφοντας στίχους στο τραγούδι «Φλεβάρης 1948» που τραγούδησε η Μαρία Δημητριάδη. Η συνεργασία του με το Θάνο Μικρούτσικο συνεχίστηκε για πολλά χρόνια και απέφερε μια σειρά από διαχρονικά τραγούδια.

«Οι τροβαδούροι της καρδιάς μου»


Τον Νοέμβρη του 2007 κυκλοφόρησε, με την επιμέλεια του Γιώργου Νταλάρα και του Μιχάλη Κουμπιού, ο δεύτερος δίσκος της σειράς «Άξιος λόγος» που ήταν αφιερωμένη στους Έλληνες στιχουργούς. Μετά τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, ήταν η σειρά του Άλκη Αλκαίου και του δίσκου «Οι τροβαδούροι της καρδιάς μου», με 13 (όπως όλοι οι δίσκοι της σειράς), τραγούδια με στίχους του αείμνηστου στιχουργού, μελοποιημένα από ισάριθμους συνθέτες και τραγουδισμένα από 17 ερμηνευτές.

Τα τραγούδια του δίσκου:


1) Οι τροβαδούροι (Μουσική: Μιλτιάδης Πασχαλίδης) Βασίλης Καζούλης, Βαγγέλης Γερμανός, Μιλτιάδης Πασχαλίδης
2) Πλατεία ασωμάτων (Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας) Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας, Γιώργος Νταλάρας
3) Τα ενυδρεία του έρωτα (Φίλιππος Πλιάτσικας) Φίλιππος Πλιάτσικας. Φωνητικά: Σταύρος Σιόλας, Μάκης Δημάκης
4) Κάτι περιμένω (Βραδιά όπερας) (Δημήτρης Παπαδημητρίου) Νίκος Πορτοκάλογλου. Φωνητικά: Βασιλική Καρακώστα
5) Εναέρια τρένα (Αλκίνοος Ιωαννίδης) Αλκίνοος Ιωαννίδης
6) Ντόμινο (Σωκράτης Μάλαμας) Σωκράτης Μάλαμας
7) Το ταξί (Διονύσης Τσακνής) Διονύσης Τσακνής, Ασπασία Στρατηγού
8) Μη με φοβάσαι (Βραδιά μπαλέτου) (Δημήτρης Παπαδημητρίου) Μπάμπης Στόκας
9) Εχεμύθεια (Νίκος Ζούδιαρης) Αρλέτα
10) Νόστος (Λαυρέντης Μαχαιρίτσας) Λαυρέντης Μαχαιρίτσας. Φωνητικά: Μαρία Σπυροπούλου
11) Πιο πέρα από τα μάτια (Το πάρκο της Ζυρίχης) (Χρήστος Θηβαίος) Χρήστος Θηβαίος
12) Ελεύθερη πτώση (Δημήτρης Ζερβουδάκης) Δημήτρης Ζερβουδάκης
13) Το φίλτρο (Μιχάλης Κουμπιός) Γιώργος Νταλάρας. Φωνητικά: Στάθης Ραφτόπουλος

Έπαιξαν οι μουσικοί


Οι ενορχηστρώσεις έγιναν από τους Στέργιο Γαργάλα, Πάνο Κατσιμίχα, Πητ Γιατράκο, Βαγγέλη Λάππα, Γιώργο Καλούδη, Σωτήρη Λεμονίδη, Αλκίνοο Ιωαννίδη, Δημήτρη Μαργιολά, Κώστα Παρίση, Νίκο Ζούδιαρη, Βάσω Δημητρίου και Απόστολο Δημητρακόπουλο.

Έπαιξε μια πλειάδα σημαντικών μουσικών, όπως οι Γιάννης Παπαζαχαριάκης, Γιώτης Κιουρτσόγλου, Θύμιος Παπαδόπουλος, Κώστας Παρίσης, Ηλίας Δουμάνης, Πάνος Κατσιμίχας, Φοίβος Ζαχαρόπουλος, Βασίλης Διαμαντής, Ανδρέας Σιδεράκης, Στέργιος Γαργάλας, Δημήτρης Μαργιολάς, Georghi Dyndukov, Nίκος Σταυρόπουλος, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Γιάννης Σαρίκος, Boris Todorov, Σάκης Βαριεμτζίδης, Αρλέτα, Γιάννης Παπαγιάννης, Χρήστος Θηβαίος, Κώστας Μερετάκης, Μανώλης Πλατάκης, Αντώνης Ανδρέου, Βάσω Δημητρίου, Πητ Γιατράκος, Θωμάς Κωνσταντίνου, Σωτήρης Λεμονίδης, Ιωάννα Μητσόγλου, Νίκος Σακελλαράκος, Γιώργος Καλούδης, Απόστολος Δημητρακόπουλος, Δημήτρης Γιαννόπουλος, Γιώργος Θεοδωρόπουλος, Λύδιος Δάμης, Βασίλης Καράμαλης, Γιώργος Κοκκινάκης, Χρήστος Τσαπράζης Νίκος Ψοφογιώργος και Μπάμπης Ιατρίδης. O δίσκος εκδόθηκε από τις μουσικές παραγωγές «Καμπανάκι».

H έκδοση αποτελείται από ένα καλαίσθητο βιβλίο - cd, με σκληρό εξώφυλλο. Το βιβλίο περιέχει τους στίχους των τραγουδιών, φωτογραφίες των δημιουργών και τραγουδιστών, τα κείμενα από τις ομιλίες του Θάνου Μικρούτσικου και της Μάρως Δούκα για τον Άλκη Αλκαίο, από την εκδήλωση του Β’ Προγράμματος ΕΡΑ στον «Ιανό» στις 25 Απριλίου 2007, καθώς και πίνακες με σχόλια του Δημήτρη Μπάγκα, που πλαισιώνουν τα τραγούδια. Επίσης, τρία κείμενα του Άλκη Αλκαίου, του Γιώργου Νταλάρα και του Μιχάλη Κουμπιού.

Γράφει ο Άλκης Αλκαίος


Κυνηγούσα τ’ όνειρο να μάθω την αλήθεια
Νίκος Γκάτσος

Δεκατρία παραμιλητά. Σαν παιδιά σε γαϊτανάκι. Γύρω από τα ενυδρεία του έρωτα και του ονείρου. Αφορμές για συνάντηση μ’ εξαίσιους τροβαδούρους.

Γιώργο Νταλάρα, σ’ ευχαριστώ που αγκάλιασες αυτή τη δουλειά με τον ενθουσιασμό σου, το χρόνο και την αγάπη σου. Sine qua non. Μιχάλη Κουμπιέ, σ’ ευχαριστώ που συνέδραμες ουσιαστικά, ακούραστα και άψογα. Δημήτρη Μπάγκα σ’ ευχαριστώ για τους εξαιρετικούς πίνακες – σχόλια.

Τέλος και πρώτα, ευχαριστώ τους τραγουδοποιούς. Που ήρθαν ασμένως σ’αυτήν τη συνάντηση. Και μου χάρισαν απλόχερα την αύρα τους.

Άλκης Αλκαίος

Υ.Γ: Θάνο και Μάρω τη λατρεία μου.
α.α

Γράφει ο Γιώργος Νταλάρας


Σ’ αυτόν το δίσκο του Άξιου Λόγου, τον λόγο έχει ο Άλκης Αλκαίος. Ξέρω καλά ότι ο Άλκης πιστεύει ότι επειδή μπορεί να γράφει ωραία τραγούδια, δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι πρέπει να το κάνει. Και αυτό εμένα με συγκινεί και με γοητεύει.

Ο Άλκης δε γράφει για να κάνει επιτυχίες, γράφει γι’αυτά που ονειρεύεται και γι’ αυτά που αγαπάει. Ο Άλκης λοιπόν που λέει σχεδόν πάντα όχι, είπε ναι, και έγραψε με τον άξιο του λόγο με τρόπο μαγικό για πράγματα που θέλουμε να πούμε και δεν προλαβαίνουμε, για εικόνες που χάσαμε και τις ζητάμε, για θαύματα που προσπεράσαμε, για καταστροφές που ζήσαμε και άλλες που δεν αντέξαμε…

Μιλάει με την ίδια συγκίνηση για την μικρή μας αυλή και για τόπους ξένους και απερπάτητους. Είναι λόγια ακριβά για φίλους της καρδιάς του και αυτό για μας είναι πολύτιμο και του το χρωστάμε.

Σ’ ευχαριστώ Άλκη.
Γιώργος Νταλάρας Νοέμβριος 2007

Γράφει ο Μιχάλης Κουμπιός


Όταν ο Άλκης Αλκαίος θελήσει ένα ποίημα του να είναι μία απλή συλλογή ερωτικών στίχων με τον απαραίτητο χειμαρρώδη αισθησιασμό, το πετυχαίνει απλά χωρίς να αναζητήσει άπιαστες μεταφορικές γεωμετρίες.

Να όμως που δεν αρκείται σ’ αυτό κι έτσι πολλές φορές οδηγεί την τέχνη του παραπέρα. Εκεί όπου καταφέρνει και συνδέει το πεπερασμένο και το άπειρο με το σχετικό και το απόλυτο. Εκεί όπου καταφέρνει και συνδέει το εφήμερο με το αιώνιο. Πώς το πετυχαίνει; Μα με το συμβολικό ιδίωμα. Ο Άλκης Αλκαίος είτε με παραβολές είτε όχι γνωρίζει πως ο λόγος είναι ένας παντοδύναμος άρχοντας. Ξέρει πως η θεϊκή μαγεία των λέξεων είναι ερέθισμα για τη χαρά, γιατρειά στον πόνο. Ο λόγος του Άλκη Αλκαίου προσωπικά με πείθει και με μεταμορφώνει.


Είναι ένας λόγος που ακόμη κι όταν προκαλέσει δάκρυα αυτό που στην ουσία επιδιώκει είναι να μας σβήσει το φόβο, να γλυκάνει τα βάσανα, να θρέψει τη χαρά, να μεγαλώσει τη συμπόνια.


«Πάρε με της άνοιξης πνοή σ’ έχω πλάι μου μα δε σε βρίσκω θα ‘ταν δηλητήριο η ζωή δίχως της αγάπης σου το φίλτρο»

Είμαι ευτυχής για το αποτέλεσμα που κρατάτε στα χέρια σας και ευχαριστώ όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτό. Τόσοι άνθρωποι, ολοκληρωμένοι καλλιτέχνες, οι τροβαδούροι της καρδιάς του να υπηρετούν το λόγο του.

Μιχάλης Κουμπιός

Νταλάρας & Κουμπιός με την Σία Κοσιώνη στον ΣΚΑΙ 100,3

Στις 6 Ιανουαρίου 2008 ο Γιώργος Νταλάρας με τον Μιχάλη Κουμπιό παραβρέθηκαν στην εκπομπή της Σίας Κοσιώνη «Γνωστοί μεταξύ αγνώστων» στον ΣΚΑΙ 100,3, για να παρουσιάσουν αυτή τη δουλειά. Στο video που ακολουθεί μπορείτε να ακούσετε ολόκληρη την εκπομπή.

Εντυπώσεις & σκέψεις…


Ο τρόπος γραφής του Άλκη Αλκαίου ήταν, σχεδόν πάντα, προσωπικός. Πολιτικός, κοινωνικός ή ερωτικός, αλλά πάντα προσωπικός. Θα ‘θελα να αναφερθώ σε κάποια τραγούδια που ξεχώρισα από την πρώτη ακρόαση των «Τροβαδούρων» και συνεχίζω να ξεχωρίζω μέχρι σήμερα, μετά από αρκετές φορές που άκουσα αυτή τη δουλειά.

Καταρχάς, το τρίο Καζούλη, Γερμανού, Πασχαλίδη στο εναρκτήριο, ομώνυμο κομμάτι του δίσκου, με το βιολί του Στέργιου Γαργάλα στην εισαγωγή του τραγουδιού, να παραπέμπει συμβολικά στον «Μπαγάσα» του Νικόλα Άσιμου.

Μετά από πολλά χρόνια οι αδελφοί Κατσιμίχα ξανασυναντούν τον Γιώργο Νταλάρα με ένα τραγούδι, που αποτελεί ένα από τα «ατού» του δίσκου. Ακούγοντάς το, σκέφτομαι σχετικά με την κυκλοφορία ενός ολόκληρου δίσκου, που είχαν προαναγγείλει σε κοινή συνέντευξή τους στο «Έθνος» το 1992 και που, για άγνωστους λόγους, δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.

Για τη συνέχεια στέκομαι σε μια απρόβλεπτη συνεργασία, από τις πολλές που πραγματοποιήθηκαν στη σειρά του «Άξιου Λόγου». Ο Νίκος Πορτοκάλογλου τραγουδά Δημήτρη Παπαδημητρίου. Ανάμεσα στα λόγια του Αλκαίου και μια «ακριβή» φράση, που ξεχώρισα και κράτησα από τότε: «Φυσάει ταξίδια από παντού κι εσύ στο στήθος μου τατού που πια δε σβήνει…»

Η «λαϊκή» πλευρά του δίσκου εκπροσωπείται με το «Ντόμινο» του Σωκράτη Μάλαμα, αλλά και την «Ελεύθερη πτώση» του Δημήτρη Ζερβουδάκη, δυο από τα τραγούδια που ξεχωρίζουν.

Μια κλασική περίπτωση στην οποία φαίνεται πόσα μπορεί να κερδίσει ένα τραγούδι από τη συμμετοχή ενός «κανονικού» τραγουδιστή και όχι ενός τραγουδοποιού που ερμηνεύει, είναι «Το ταξί» του Διονύση Τσακνή. Ένα τραγούδι που αναδεικνύεται από τα φωνητικά της Ασπασίας Στρατηγού και που, κατά τη γνώμη μου, δείχνει «το δρόμο» στους τραγουδοποιούς για «άνοιγμα των συνόρων» και περισσότερες συνεργασίες με τους τραγουδιστές…

Θα ήταν παράλειψη αν δεν στεκόμασταν στη συμμετοχή - έκπληξη της Αρλέτας στο τραγούδι του Νίκου Ζούδιαρη. Δεδομένου ότι η Αρλέτα δεν συμμετείχε συχνά σε δουλειές άλλων δημιουργών, η παρουσία της στο δίσκο του Άλκη Αλκαίου, αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Ο δίσκος κλείνει με τον καλύτερο τρόπο, με το «Φίλτρο» του Μιχάλη Κουμπιού που είναι κι αυτό που ακούστηκε περισσότερο από τα 13 κομμάτια. Ένα κομμάτι με «διονυσιακή αύρα», στο ρυθμό του καρσιλαμά και με την συμμετοχή των πνευστών, των κρουστών και της ποντιακής λύρας, που κάνει τη διαφορά... Ένα χρόνο μετά, το «Φίλτρο» συμπεριλήφθηκε σε διαφορετική, εξίσου όμορφη, εκτέλεση με πιο λιτή ενορχήστρωση, δίνοντας μάλιστα τον τίτλο σε συλλογή τραγουδιών του Γιώργου Νταλάρα, ενώ λίγα χρόνια μετά ξαναηχογραφήθηκε και με τη φωνή του Βασίλη Λέκκα...

Θα κλείσω με τα ίδια λόγια που έκλεισα πριν από ενάμιση χρόνο την αναφορά στο δίσκο του Ηλία Κατσούλη «Φεύγουν τα τραγούδια» που κυκλοφόρησε από τον «Άξιο Λόγο».

«Αυτό που θα ήθελα να σημειώσω κλείνοντας, είναι πως όταν το Νοέμβρη του 2006 παρουσιάστηκε ο πρώτος δίσκος του “Άξιου Λόγου”, με τα τραγούδια του Λευτέρη Παπαδόπουλου, ανακοινώθηκε η έκδοση 12 δίσκων, αν θυμάμαι καλά. Είναι βέβαιο πως από τότε έχουν αλλάξει πολλά στη δισκογραφία αλλά και στην κοινωνία γενικότερα. Έχουν κυκλοφορήσει μόνο 4 δίσκοι, που δεν ξέρω αν έφεραν τα πάνω, κάτω στην ελληνική μουσική ή στην αγορά… Δεν ξέρω επίσης, αν και πόσα τραγούδια έγιναν επιτυχίες και θα μείνουν στην ιστορία… Αυτό που ξέρω είναι πως τέτοιες δουλειές είναι απαραίτητες και θα ήταν «ευχής έργον» να βρεθεί κάποιος τρόπος, έτσι ώστε να προχωρήσει η έκδοση των δίσκων και για τους υπόλοιπους στιχουργούς…»

Αφιέρωμα στον Άλκη Αλκαίο στους 100,6 fm


Στο video που ακολουθεί μπορείτε να ακούσετε ένα αφιέρωμα στον Άλκη Αλκαίο, που παρουσιάστηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2012 από την εκπομπή «Εγώ, δεν έχω βγάλει το… ωδείο» που επιμελείται και παρουσιάζει ο υπογράφων στο Εθελοντικό Ραδιόφωνο του Δήμου Θεσσαλονίκης (100,6 fm).

Video

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το τραγούδι αλλιώς, στο email σας!

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα στο χώρο της καλής μουσικής!