Βρέθηκε το… «χαμένο» «Ξεκίνημα» του Τσιτσάνη…

(ΑΚΟΥΣΤΕ - ΣΠΑΝΙΟΣ ΔΙΣΚΟΣ) Σαν σήμερα γεννήθηκε και έφυγε από τη ζωή ο Βασίλης Τσιτσάνης.
Το «Ξεκίνημα» του Βασίλη Τσιτσάνη και οι τρεις εκδόσεις του…

Σαν σήμερα…


Στις 18 Ιανουαρίου 1915 γεννήθηκε στα Τρίκαλα ο Βασίλης Τσιτσάνης. Πέθανε την ίδια μέρα το 1984 στο Λονδίνο…

Πριν από δυο χρόνια περίπου, είχαμε παρουσιάσει τις «περιπέτειες» με τις διαφορετικές εκδόσεις ενός κλασικού δίσκου του Τσιτσάνη. Εκεί είχαμε στα χέρια μας τις δύο από τις τρεις εκδοχές του… Σήμερα, έχοντας πλέον και την τρίτη έκδοση του δίσκου (την δεύτερη κατά σειρά κυκλοφορίας) και θέλοντας να υπάρχει μια συνέχεια στο ιστορικό αυτών των εκδόσεων, θα επαναλάβω κάποια σημεία από όσα έγραψα τον Νοέμβρη του 2013, κάνοντας βεβαίως τις απαιτούμενες αλλαγές.

Το «Ξεκίνημα» - Η πρώτη έκδοση


Το 1970 κυκλοφόρησε από την ΕΜΙΑΛ ένας δίσκος με επανεκτελέσεις τραγουδιών του Βασίλη Τσιτσάνη με τίτλο «Το ξεκίνημα» και τον ίδιο τον συνθέτη να τραγουδά με την ιδιότυπη και χαρακτηριστική φωνή του. Η διεύθυνση ορχήστρας ήταν του Τσιτσάνη, μπουζούκια έπαιζαν ο Κώστας Παπαδόπουλος με τον Λάκη Καρνέζη, ενώ τον συνθέτη συνόδευαν οι Χαρούλα Λαμπράκη, Αντώνης Ρεπάνης, Βούλα Γκίκα και Βούλα Γεωργούτη.

Τα τραγούδια του δίσκου


1) Όταν συμβεί στα πέριξ (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη - Α.Ρεπάνης)
2) Μεγάλο πόνο μου 'βαλες (Β.Τσιτσάνης - Α.Ρεπάνης)
3) Το ρημαγμένο σπίτι (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη)
4) Μια Κυριακή σε γνώρισα (Β.Τσιτσάνης)
5) Το φιλί δεν είναι κρίμα (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη - Α.Ρεπάνης)
6) Όταν πίνεις στην ταβέρνα (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη - Α.Ρεπάνης)
7) Ο απόκληρος (Β.Τσιτσάνης - Β.Γεωργούτη)
8) Βρήκα την γυναίκα που γουστάρω (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη)
9) Κλαμένη ήρθες μια βραδιά (Β.Τσιτσάνης - Β.Γεωργούτη)
10) Μάγισσα της Βαγδάτης (Β.Τσιτσάνης - Β.Γκίκα)
11) Σε διώξαν απ'την Κοκκινιά (Β.Τσιτσάνης - Β.Γκίκα)
12) Μποέμισσα (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη)

Έξι από τα τραγούδια είχαν κυκλοφορήσει τότε και σε δίσκους 45 στροφών. Στο σημείωμα στο εσώφυλλο αναγράφονται τα εξής: «Ένας καινούργιος Τσιτσάνης είναι πάντα ένα γεγονός. Για μας όμως την Columbia, τους συνεργάτες του των 30 χρόνων, είναι μια υπενθύμιση του πόσο ψηλά είναι το τραγούδι μας και πόσο πολύ πρέπει όλοι να κουρασθούν για να το συνεχίσουν.

Ο νέος μας δίσκος είναι αφιερωμένος στον "πρώτο" Τσιτσάνη. Είναι μια σειρά από χασάπικα και ζεϊμπέκικα για αντρική φωνή μόνο. Το "ξεκίνημα" αγκαλιάζει τη γόνιμη περίοδο του Τσιτσάνη από το 1938 ως το 1951.Εδώ ανήκουν μελωδικά χασάπικα σαν το "Μια Κυριακή σε γνώρισα" 1938, "Βρήκα την γυναίκα που γουστάρω" 1939, "Μεγάλο πόνο μού βαλες" 1938, "Όταν πίνεις στην ταβέρνα" 1950, λεβέντικα ζεϊμπέκικα σαν τα "Πέριξ" 1942, "Σε διώξαν απ'την Κοκκινιά" 1951, αλλά και τραγούδια πραγματικά αριστουργηματικά, εμπνευσμένα από την ζοφερή εποχή της Κατοχής σαν το συγκλονιστικό "Ρημαγμένο σπίτι" 1948.

Ο δίσκος είναι μια νέα στερεοφωνική εγγραφή, όπου δεσπόζει η χαρακτηριστική φωνή του συνθέτη, πλαισιωμένη θαυμάσια από την Χαρούλα Λαμπράκη, τον Αντώνη Ρεπάνη, την Βούλα Γκίκα, και την Βούλα Γεωργούτη. Ο Κώστας Παπαδόπουλος και ο Λάκης Καρνέζης αναδεικνύουν με τα μπουζούκια τους όλο το χρώμα, τον ρυθμό και την μελωδία της μεγαλοφυίας του Βασίλη Τσιτσάνη».
4

Η δεύτερη σπάνια έκδοση


Το 1973 ο Τσιτσάνης αναθεώρησε και παρουσίασε μια νέα έκδοση του δίσκου, με παρόμοιο εξώφυλλο, αλλά με διαφορετικό χρώμα, στην οποία υπήρχαν τέσσερις από τις εκτελέσεις της πρώτης έκδοσης που τραγουδούσε ο ίδιος, τέσσερα τραγούδια με τον Στράτο Διονυσίου, δύο με τον Αντώνη Ρεπάνη και δύο με τον Μανώλη Μητσιά. Η δεύτερη αυτή έκδοση είναι ιδιαίτερα δυσεύρετη… Μέχρι πρότινος την χαρακτήριζα «φάντασμα». Σε όλες τις νέες ηχογραφήσεις έχουν κρατηθεί τα «playback» της ορχήστρας από τις εκτελέσεις του 1970 και έχουν προστεθεί οι καινούργιες φωνές.

Τα τραγούδια αυτής της έκδοσης είναι:


1) Όταν συμβεί στα Πέριξ (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη - Α.Ρεπάνης)
2) Μεγάλο πόνο μου ‘βαλες (Α.Ρεπάνης – Β.Γεωργούτη)
3) Το ρημαγμένο σπίτι (Στρ. Διονυσίου)
4) Μια Κυριακή σε γνώρισα (Μ.Μητσιάς – Β.Γκίκα)
5) Το φιλί δεν είναι κρίμα (Β.Τσιτσάνης – Χ.Λαμπράκη – Α.Ρεπάνης)
6) Όταν πίνεις στην ταβέρνα (Στρ.Διονυσίου – Β.Γκίκα)
7) Ο απόκληρος (Α.Ρεπάνης – Β.Γεωργούτη)
8) Βρήκα τη γυναίκα που γουστάρω (Μ.Μητσιάς – Β.Γκίκα)
9) Κλαμένη ήρθες μια βραδιά (Στρ. Διονυσίου)
10) Μάγισσα της Βαγδάτης (Β.Τσιτσάνης – Β.Γκίκα)
11) Σε διώξαν απ’την Κοκκινιά (Β.Τσιτσάνης – Β.Γκίκα)
12) Μποέμισσα (Στρ. Διονυσίου – Β.Γκίκα)
vassilis tsitsanis ksekinima
Ουσιαστικά λοιπόν, αν διαβάσουμε και τους τίτλους των τραγουδιών από την τρίτη έκδοση που ακολουθεί παρακάτω, εδώ έχουμε τέσσερις εκτελέσεις, δύο με τον Στράτο Διονυσίου («Κλαμένη ήρθες μια βραδιά» και «Μποέμισσα») καθώς και δυο με τον Αντώνη Ρεπάνη που δεν έχουν επανεκδοθεί πουθενά αλλού.

Στο εσώφυλλο υπάρχει το ίδιο σημείωμα με την πρώτη έκδοση, μόνο που η τελευταία παράγραφος συμπληρώνεται με τα νέα ονόματα των τραγουδιστών που συμμετέχουν.

Ο Μανώλης Μητσιάς θυμάται:


Συζητώντας στα πλαίσια μιας συνέντευξης με τον Μανώλη Μητσιά τον Γενάρη του 2009, δεν θα μπορούσα να μην μπω στον πειρασμό και να τον ρωτήσω για το συγκεκριμένο δίσκο:

- Ας επιστρέψουμε στα πρώτα χρόνια της πορείας σου και να θυμηθούμε τον Βασίλη Τσιτσάνη, με τον οποίο συνεργάστηκες στο δίσκο «Το ξεκίνημα».
- Όταν ήμουν φαντάρος τα είχα ηχογραφήσει αυτά τα τραγούδια. Το «Ξεκίνημα» υπάρχει σε δυο ηχογραφήσεις. Στην πρώτη έκδοση λέω δυο τραγούδια.

- Άρα μιλάμε για τρεις εκδόσεις γιατί υπάρχει και μία που τα λέει όλα ο Τσιτσάνης.
- Ναι. Σ’ αυτήν που συμμετέχω κι εγώ, αρχικά είπα δυο τραγούδια. Και θυμάμαι ότι μου είπε ο Τσιτσάνης «έλα να πεις κι άλλα δυο». Και στην άλλη ηχογράφηση λέω τέσσερα. Αλλά με τον Τσιτσάνη δουλέψαμε μαζί και στο θέατρο. Όταν έγινε μια παράσταση «40 χρόνια Βασίλης Τσιτσάνης» το 1980, θυμάμαι ότι ήμουν κάθε μέρα με τον Τσιτσάνη στο θέατρο. Παίζαμε και τραγουδούσαμε μαζί. Με αγαπούσε ο Τσιτσάνης…

Η τρίτη και γνωστότερη έκδοση


Όπως φάνηκε και από τα λεγόμενά μας με τον Μητσιά, το 1973 ο Τσιτσάνης ξαναπαρουσίασε το «Ξεκίνημα» με διαφορετικό εξώφυλλο και νέες αλλαγές στους τραγουδιστές. Εδώ προστέθηκε και η Πόλυ Πάνου να τραγουδά τη «Φωτιά», αφαιρέθηκε το «Σε διώξαν απ’ την Κοκκινιά», ο Μητσιάς λέει τέσσερα τραγούδια, δύο ο Στράτος Διονυσίου, ενώ έχουν κρατηθεί και πέντε από τις αρχικές ηχογραφήσεις με τη φωνή του Τσιτσάνη.

1) Όταν συμβεί στα Πέριξ (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη - Α.Ρεπάνης)
2) Βρήκα την γυναίκα που γουστάρω (Μ.Μητσιάς - Β.Γκίκα)
3) Ο απόκληρος (Β.Τσιτσάνης - Β.Γεωργούτη)
4) Μια Κυριακή σε γνώρισα (Μ.Μητσιάς - Β.Γκίκα)
5) Το ρημαγμένο σπίτι (Στράτος Διονυσίου)
6) Μεγάλο πόνο μου 'βαλες (Β.Τσιτσάνης - Α.Ρεπάνης)
7) Η φωτιά (Πόλυ Πάνου)
8) Μάγισσα της Βαγδάτης (Μανώλης Μητσιάς)
9) Κλαμένη ήρθες μια βραδιά (Β.Τσιτσάνης - Β.Γεωργούτη)
10) Όταν πίνεις στην ταβέρνα (Σ.Διονυσίου - Β.Γκίκα)
11) Το φιλί δεν είναι κρίμα (Β.Τσιτσάνης - Χ.Λαμπράκη - Α.Ρεπάνης)
12) Μποέμισσα (Μανώλης Μητσιάς – Β.Γκίκα)

Το «Ξεκίνημα» είναι μια από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που φανερώνει το ανήσυχο πνεύμα του Τσιτσάνη. Ήθελε και έψαχνε πάντα το καλύτερο για τα τραγούδια του. Εκτός από τις τρεις δισκογραφικές εκδοχές του δίσκου, το 1970 ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης με τη Βούλα Γκίκα είχαν ηχογραφήσει, πάνω στην ίδια ορχήστρα, τα «Μια Κυριακή σε γνώρισα» και «Κλαμένη ήρθες μια βραδιά», που δεν κυκλοφόρησαν τότε, αλλά το 1986, στη συλλογή «Ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης τραγουδάει Βασίλη Τσιτσάνη». Μια ακόμα ανέκδοτη ηχογράφηση από το 1969 (όπως λέει το ένθετο του cd) του τραγουδιού «Το φιλί δεν είναι κρίμα» με τον Μανώλη Μητσιά, παρέμεινε ανέκδοτη εκείνα τα χρόνια, μέχρι το 1998, που βρήκε θέση στη συλλογή τραγουδιών του Μητσιά «Τραγούδια από τις 45 στροφές»…
vassilis tsitsanis ksekinima 2

Σημειώσεις


- Στα τραγούδια «Το φιλί δεν είναι κρίμα» και «Σε διώξαν απ’την Κοκκινιά» οι στίχοι είναι των Παναγιώτη Τούντα και Νίκου Μάθεση (ή «Τρελάκια») αντίστοιχα.
- Η τρίτη έκδοση του δίσκου έχει κυκλοφορήσει και σε cd. Σύμφωνα με τον «Οδηγό Ελληνικής Δισκογραφίας» του Πέτρου Δραγουμάνου, έχει κυκλοφορήσει και η πρώτη. Η δεύτερη παραμένει βεβαίως ανέκδοτη.
- Ευχαριστώ ιδιαιτέρως το φίλο Μάριο Πολίτη για το ενδιαφέρον και τη βοήθειά του στην εξεύρεση της δεύτερης έκδοσης.

- Στο video που ακολουθεί μπορείτε να ακούσετε την «Μποέμισσσα» με τον Στράτο Διονυσίου και την Βούλα Γκίκα από την δεύτερη έκδοση του δίσκου.

Video

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το τραγούδι αλλιώς, στο email σας!

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα στο χώρο της καλής μουσικής!