Οι ελληνικές επιτυχίες στην (πρώην) Γιουγκοσλαβία

(ΑΚΟΥΣΤΕ) Όταν οι Μαρινέλλα, Δούκισσα, Μητροπάνος και Νικολάου έκαναν «καριέρα» στην Γιουγκοσλαβία…

Επιτυχίες με τους… (Νjihovi Uspesi)


Πριν από λίγες ημέρες έφτασε στα χέρια μου μια συλλογή τραγουδιών που κυκλοφόρησαν αρχικά από την Philips τη διετία 1971 – 1973, σε μικρούς ή σε προσωπικούς δίσκους των τραγουδιστών που συμμετέχουν. Η συλλογή με τον τίτλο «Επιτυχίες με τους… Μαρινέλλα, Νικολάου, Μητροπάνο, Δούκισσα» κυκλοφόρησε – μάλλον – το 1973 (πουθενά δεν αναγράφεται η χρονολογία κυκλοφορίας) στην Γιουγκοσλαβία από την κρατική δισκογραφική εταιρεία της Ραδιοτηλεόρασης του Βελιγραδίου, RTB (Radio-Televizija Beograd). (Εντελώς συμπτωματικά σήμερα είναι τα 75α γενέθλια του Φίλιππου Νικολάου, που συμμετέχει με τρία τραγούδια στο δίσκο). Η συγκεκριμένη εταιρεία υπήρχε κατά την περίοδο της σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας και το 1993 άλλαξε το όνομά της σε PGP – RTS.
nuoovoush01.jpg

Τα τραγούδια του δίσκου


1) Ούτε μάτια δακρυσμένα (Ne samo suze u tvojim očima) (Γιώργος Κατσαρός – Πυθαγόρας) Μαρινέλλα – Μάριος
2) Ποιος θα μπορούσε (Ko bi to mogao) (Δημήτρης Μηλιός – Φίλιππος Νικολάου) Φίλιππος Νικολάου
3) Τι του ’χω κάνει του παιδιού (Šta sam to učinila dečaku) (Γιώργος Κατσαρός – Πυθαγόρας) Δούκισσα
4) Άλλος για Χίο τράβηξε (Otišla je na Nios) (Δήμος Μούτσης – Μάνος Ελευθερίου) Δημήτρης Μητροπάνος – Πετρή Σαλπέα
5) Ακούστε (Slušaj) (Γιώργος Κατσαρός – Πυθαγόρας) Μαρινέλλα
6) Κι αν είν’ αδύνατον (Ako je nemoguće) (Φίλιππος Νικολάου) Φίλιππος Νικολάου
nuoovoush02.jpg

7) Ο Βασίλης (O Vassilis) (Γιώργος Κατσαρός – Πυθαγόρας) Δούκισσα – Μάριος
8) Φιλί φιλί σ’ ανάστησα (Poljupcima sam te vratio u zivot) (Σπύρος Παπαβασιλείου – Βασίλης Μαρινάτος) Δημήτρης Μητροπάνος
9) Το μάνταλο (Katanac) (Μίμης Πλέσσας – Ηλίας Λυμπερόπουλος) Μαρινέλλα – Μάριος
10) Ήλιε μου χαμένε μου (Moje izgubljeno sunce) (Δημήτρης Μηλιός – Φίλιππος Νικολάου) Φίλιππος Νικολάου
11) Όταν λέω τ’ όνομά σου (Kad pomenem tvoje ime) (Νάκης Πετρίδης – Σέβη Τηλιακού) Δούκισσα
12) Κλαίει απόψε η γειτονιά (Komšinica plače večeras) (Σπύρος Παπαβασιλείου – Βασίλης Μαρινάτος) Δημήτρης Μητροπάνος
nuoovoush03.jpg

Ο κυριότερος λόγος που κάνω σήμερα την αναφορά σε μια συλλογή αυτού του είδους (κάτι που δεν συνηθίζω), είναι περισσότερο το φαινόμενο της κυκλοφορίας των ελληνικών δίσκων στη γείτονα χώρα, παρά το περιεχόμενο του δίσκου, αυτό καθαυτό.

Κάνοντας μια μικρή διαδικτυακή έρευνα, διαπίστωσα πως οι κυκλοφορίες των ελληνικών δίσκων στην Γιουγκοσλαβία εκείνης της εποχής, είναι πολύ περισσότερες από αυτές που γνώριζα, τόσο όσον αφορά τα 45άρια, όσο και τα Lp. (Μαζί με τη συγκεκριμένη συλλογή παρέλαβα κι ένα «γιουγκοσλάβικο» 45άρι με την «Άπονη ζωή» και την «Φτωχολογιά» των Σταύρου Ξαρχάκου – Λευτέρη Παπαδόπουλου με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση).

Είναι γνωστό πως οι ελληνικοί δίσκοι κυκλοφορούσαν τότε αυτούσιοι στην Αμερική, κυρίως από την Peters International, ενώ το ίδιο συνέβαινε στο Ισραήλ, αλλά και στην Τουρκία από άλλες δισκογραφικές εταιρείες. Να λοιπόν που και σε μια χώρα του παλιού «ανατολικού μπλοκ», όπως η Γιουγκοσλαβία, υπήρχε μεγάλο, όπως αποδεικνύεται από τις εκδόσεις, ενδιαφέρον για την ελληνική μουσική. Και όχι μόνο για τις πρώτες, ελληνικές εκτελέσεις. Είναι δεκάδες οι περιπτώσεις τραγουδιών που ηχογραφήθηκαν από Γιουγκοσλάβους καλλιτέχνες στη γλώσσα τους. Θυμάμαι πρόχειρα την τρίτη εκτέλεση του «Αν δεις στον ύπνο σου ερημιά» του Σταύρου Κουγιουμτζή, που ηχογραφήθηκε το 1968 από τον Diego Varagic.

Όσον αφορά το δίσκο με τις επιτυχίες της Philips στον οποίο αναφέρθηκα παραπάνω, θα με ενδιέφερε ιδιαίτερα να μάθω αν η επιλογή των τραγουδιών έγινε στην Ελλάδα ή στην Γιουγκοσλαβία, αν κυκλοφόρησε κανονικά στα καταστήματα δίσκων ή μόνο στα πρατήρια «duty free» των συνόρων (αρκετές φορές στα χρόνια του ’80 επέστρεψα από οδικά ταξίδια, με δίσκους από τα «duty free»), αν οι δημιουργοί και οι ερμηνευτές ήταν γνώστες αυτής της διαδικασίας, αν το παράδειγμα της Γιουγκοσλαβίας ακολούθησαν και οι υπόλοιπες βαλκανικές χώρες και βέβαια, από ποιους και με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα τραγούδια. Κι αυτό γιατί αν εξαιρέσουμε τα τραγούδια με τον Μητροπάνο, δεν θα ‘λεγα πως επιλέχθηκαν οι πιο χαρακτηριστικές στιγμές των ερμηνευτών. Ίσως εκείνη την εποχή να γνώρισαν μια πρόσκαιρη επιτυχία, αλλά στο πέρασμα των χρόνων, τα περισσότερα από αυτά τα τραγούδια, μάλλον, ξεχάστηκαν…

Ευελπιστούμε πως θα επιστρέψουμε στο θέμα, μόλις η σχετική έρευνα φέρει στο «φως» - και στα χέρια μας – κι άλλες παρόμοιες κυκλοφορίες…

nuoovoush4.jpg
Y.Γ.: Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση του άρθρου, ο φίλος Κώστας Πατσαλής μας πληροφόρησε πως ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1972 στην Ελλάδα, με τα ίδια τραγούδια και στη συνέχεια στην Γιουγκοσλαβία.

Το τραγούδι αλλιώς, στο email σας!

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα στο χώρο της καλής μουσικής!